Δεν είναι μόνο το φαγητό

Οι προσπάθειές μας όσον αφορά την υγεία μας ή το βάρος μας συνήθως περιστρέφονται γύρω από το τι τρώμε, το πόσες θερμίδες έχει, το «δεν κάνει καλό» ή το «ωχ, δεν το θέλω, έχει χοληστερίνη»!

Αυτή η νοοτροπία, θεωρώ, μας κρατάει σε στερητικές καταστάσεις, σε έναν στερητικό τρόπο ζωής. Και δεν ξέρω για εσένα, αλλά εμένα δεν μου αρέσει να ζω έτσι.

Και θα σου πω και το άλλο: δείξε μου έναν άνθρωπο που είναι ευτυχισμένος περιορίζοντας συνεχώς τον εαυτό του έτσι. Και αν το καταφέρνει καν συνέχεια; Δεν νομίζω ότι θα βρείς πολλούς.

Αλλά μας λένε το ίδιο τροπάριο τόσα πολλά χρόνια πια, που είναι πρακτικά αδύνατον να ακούσουμε μια άλλη άποψη ή να πιστέψουμε την πιθανότητα ότι ίσως τα πράγματα είναι πιο σύνθετα από το «φάε αυτό», «μην φας εκείνο».

Να το πάμε λοιπόν σε κάτι πιο χειροπιαστό και εύχρηστο, όπως θεωρώ τουλάχιστον.

Αυτό που έμαθα εγώ πριν 10 χρόνια σχετικά με το φαγητό και την υγεία —και αυτό που διδάσκω στους δικούς μου πελάτες τα τελευταία 8 χρόνια— είναι ότι έχεις καλύτερο και μακροβιότερο αποτέλεσμα όταν κοιτάς να εμπλουτίσεις τη διατροφή σου και όταν κοιτάς και πέρα από το πιάτο σου: τι άλλο συμβαίνει γύρω σου και τι από αυτά μπορείς να αλλάξεις.

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πολλοί εκεί έξω που, φαινομενικά τουλάχιστον, τα κάνουν όλα «τέλεια».

Δεν τρώνε το ένα, προσέχουν το άλλο, ζυγίζουν τούτο, αποφεύγουν εκείνο, ακολουθούν οδηγίες για το τι να βάλουν στο πιάτο τους και ποιες εναλλακτικές τροφές και ροφήματα κάνουν καλό.

Αν αυτό είναι η λύση, τότε γιατί νιώθει τόσος πολύς κόσμος χάλια;

Γιατί δεν έχουν ενέργεια; Γιατί δεν «λάμπουν» και δεν χαίρονται τη ζωή, αλλά τσεκάρουν πίεση, τσεκάρουν ζάχαρο, πηγαίνουν στον γιατρό γιατί δεν νιώθουν καλά, ενώ οι εξετάσεις τους βγαίνουν καθαρές;

Πολλοί από αυτούς περνούν τις μέρες νιώθοντας στέρηση γι’ αυτό που —με πολύ θέληση— δεν έφαγαν ή, χειρότερα, νιώθοντας «τύψεις» γι’ αυτό που τελικά «έσπασαν» και έφαγαν.

Και οι τύψεις αυτές, τα αρνητικά αυτά συναισθήματα, μπορούν να επηρεάσουν πολύ περισσότερο τη σχέση μας με το φαγητό και την καθημερινότητά μας απ’ όσο νομίζουμε.

Αναλογίσου κάποια σενάρια και πες μου αν κάτι σου φαίνεται γνώριμο:

• Πολλοί θα φάνε τη σαλάτα τους στο γραφείο τους, τη γκρανόλα διαβάζοντας ειδήσεις, το κρεατάκι τους ενώ βλέπουν ειδήσεις για τους πολέμους στην Ουκρανία, θα φάνε την σπιτική μπάρα πρωτεΐνης ενώ οδηγάνε για να πάνε σπίτι και έχουν κολλήσει στην κίνηση.

  Όλα καλά και υγιεινά γεύματα, αλλά οι συνθήκες γύρω από το γεύμα όχι και τόσο, γιατί μπορεί να σημαίνουν ότι τρώμε ενώ είμαστε βιαστικοί, αποσπασμένοι ή αγχωμένοι. Και το ωραίο μας γεύμα μπορεί τελικά να μην το απολαύσαμε και να μην μας ευνόησε το ίδιο. Η πέψη δεν είναι μόνο θέμα του τι βάλαμε στο πιάτο, αλλά και του πώς τρώμε, του ρυθμού μας και της κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε την ώρα που τρώμε.

• Υπάρχουν άνθρωποι που το πάνε κάτω αμάσητο, άνθρωποι που απλά χλαπακιάζουν ό,τι είναι μπροστά τους και άνθρωποι που θα πιουν και θα φάνε ταυτόχρονα σχεδόν σε κάθε μπουκιά.

  Εδώ τι έχουμε; Πάλι ένα γεύμα που ίσως δεν το διαχειριζόμαστε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Γιατί; Επειδή δεν επιτρέψαμε στο στόμα, τη γλώσσα και τα δόντια να κάνουν τη δουλειά τους ολοκληρωμένα, και έτσι δυσκολεύουμε τη διαδικασία της πέψης που ακολουθεί. Και αν αυτός ο τρόπος έχει γίνει καθημερινή συνήθεια, εύλογα θα σε ρωτήσω: φταίει τελικά το φαγητό λές;

• Και υπάρχουν αυτοί που φαίνεται να τρώνε ό,τι τους κατέβει και να είναι μια χαρά.

  Γιατί; Τι έχουν αυτοί που δεν έχουν οι άλλοι που ακολουθούν όλους τους κανόνες και στερούνται; Είναι το φαγητό; Είναι τα γονίδια; Θα μπορούσε σίγουρα να είναι και αυτά μέρος της εξίσωσης, αλλά θεωρώ αυτοί είναι επιπλέον απόδειξη οτι: δεν έχει να κάνει μόνο με το φαγητό.

  Γιατί εχει να κάνει και με τη νοοτροπία, τις συνήθειες και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την καθημερινότητά μας και την τροφή μας — και με πολλούς παράγοντες που ίσως δεν έχεις φανταστεί, ακόμα. Αλλά αυτό το αφήνουμε για άλλο άρθρο!

Δεν σου λέω «έλα μαζί μας γιατί εμείς τα κάνουμε όλα σωστά».

Λέμε έλα μαζί μας γιατί θα σε κάνουμε να σκεφτείς πώς τα κάνεις όλα και ίσως, μαζί, βρούμε έναν καλύτερο τρόπο — έναν τρόπο που να ταιριάζει και στην καθημερινότητά σου και στην καλύτερη δυνατή λειτουργία του σώματός σου.

Και μαζί, να βοηθήσουμε τους νέους αυτούς ρυθμούς να στεριώσουν ως νέες συνήθειες, που μπορούν να στηρίξουν την υγεία σου για πολύ καιρό ακόμα.

Θες να το δούμε μαζί;

Δεν υπάρχει μία λύση που ταιριάζει σε όλους — γι’ αυτό ξεκινάμε από εσένα, τη δική σου καθημερινότητα και αυτό που θέλεις εσύ να αλλάξεις.

Μπορείς να κλείσεις ένα δωρεάν 15λεπτο τηλεφώνημα γνωριμίας, όπου θα ακούσω τη δική σου περίπτωση και θα συζητήσουμε ποια θα μπορούσαν να είναι τα πρώτα βήματα που έχουν περισσότερο νόημα για εσένα — χωρίς καμία υποχρέωση.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

• Ανασκόπηση 2026: Gough T, Mann T, Ahmadyar K, et al. . Eating while distracted.
  (Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 50 μελετών: η απόσπαση της προσοχής κατά το φαγητό φαίνεται να αυξάνει την πρόσληψη ενέργειας σε μεταγενέστερο γεύμα, ενώ η επίδραση στο ίδιο το γεύμα είναι πιο σύνθετη και εξαρτάται από το είδος της απόσπασης.)

• Μελέτη 2013: Zhu Y, Hsu WH, Hollis JH. Increasing the number of masticatory cycles is associated with reduced appetite and altered postprandial plasma concentrations of gut hormones, insulin and glucose.
  (Τυχαιοποιημένη μελέτη σε 21 άνδρες: το περισσότερο μάσημα πριν από την κατάποση συσχετίστηκε με μικρότερη πείνα και αλλαγές σε ορμόνες κορεσμού, ινσουλίνη και γλυκόζη μετά το γεύμα.)

• Μελέτες 2013: de Witt Huberts JC, Evers C, de Ridder DTD. Double trouble: restrained eaters do not eat less and feel worse.
  (Μελέτες που εξετάζουν τη στερητική νοοτροπία γύρω από το φαγητό: η αυξημένη διατροφική «αυτοσυγκράτηση» δεν συνδέθηκε απαραίτητα με μικρότερη πρόσληψη φαγητού, αλλά με περισσότερες τύψεις μετά το φαγητό.)

• Μελέτη 2021: Hazzard VM, Telke SE, Simone M, et al. Intuitive eating longitudinally predicts better psychological health and lower use of disordered eating behaviors: findings from EAT 2010–2018.
  (Μακροχρόνια μελέτη σε 1.491 άτομα: υψηλότερη και αυξανόμενη διαισθητική διατροφή συνδέθηκε με καλύτερη ψυχολογική υγεία και λιγότερες δυσλειτουργικές συμπεριφορές γύρω από το φαγητό, όπως υπερφαγία και ακραίοι περιορισμοί.)